İçeriğe geç

Sosyal Hizmet Uzmanı Vaka’yı Nasıl Değerlendirir?

Günümüzde sosyal hizmet mesleğine gerekli uygulama alanı tanınmaması ve kurumlarda yaşanan mesleksel sapma sonucunda mesleklerin birbirinden farkı ortadan kalkmış ve uygulayıcılarını da bu kabule sürüklemiştir: Her meslek her uygulamayı gerçekleştirebilir algısı ile çeşitli kamu kurumlarında sosyal hizmet mesleğinde diğer meslek elemanlarını birer ‘‘uygulayıcı’’ olarak söz sahibi haline getirmiştir. ‘Yalnızca’ birey odaklı çalışarak psikolojik süreçlere odaklanan psikoloji/pdr mesleği ‘yalnızca’ toplumsal süreçlere odaklanarak toplumsal değişim ve sorunları analiz eden sosyoloji mesleği ve yine ‘yalnızca’ çocukluk dönemindeki fiziksel-bilişsel-duygusal-ahlaki gelişime odaklanan çocuk gelişimi mesleği tarafından “sosyal hizmet mesleği” sunulmaya ve uygulanmaya çalışılmaktadır.

Sosyal hizmet uzmanının; “psikolog gibi bir şey” ‘‘sosyolog benzeri’’ olmadığını vaka yaklaşımları örneği ile anlatılacak olursa;

Saptanan vakayı ele alacak olan psikoloji biliminin değerlendireceği ilk konu bireylerin duygusal/depresif belirtileridir. Yapılan bireysel görüşmelerle kişinin aile içinde yaşadığı sorunlara ve duygusal süreçlerine odaklanarak danışmanlık hizmeti sunacaktır. Burada daha çok bireysel müdahalelerin ön plana çıktığı bilinmektedir.  Vakayı toplumbilim açısından ele alacak olan sosyoloji bilimi bireyin içinde yaşadığı şehrin yoksulluğu, işsizlik, kent yaşamına uyum ve gecekondu semtlerine odaklanarak konuyu makro boyutta yorumlayarak ve müdahale planı hazırlar sorun çözmeden çok, makro ölçekli yorumlarla şehir yaşamı-göç-kente uyum ve yoksulluk kültürü içerisinde açıklamalar getirecektir. Vakayı mikro boyutuyla ele alacak olan bir diğer disiplin olan çocuk gelişimi alanı, evde vakaya konu çocuk bulunuyorsa; çocuğun fiziksel, sosyal, bilişsel, duygusal ve ahlaki gelişim evrelerini takip ederek olası gelişimsel gerilikler konusunda çocukla uygun çalışma yöntemleri gerçekleştirecektir.

Vaka’ da sosyal hizmet uzmanı ne yapar? Kimlerle çalışma yürütür? Yapacağı çalışmalar nelerdir? Hangi sistemlere müdahale eder?

Sosyal hizmet bilimi diğer meslek gruplarından farklı olarak ‘genelci’ yaklaşımla vakaları bir bütün olarak değerlendiren ve tüm sistemlerin birbirini etkilediğini bilerek bireyler üzerinde ortaya çıkan belirtileri/sonuçları yorumlayan bir meslek olarak karşımıza çıkmaktadır.Bireylerin duygusal süreçlerine müdahale (depresif duygu durumunun değerlendirilmesi, intiharı çözüm olarak görme düşüncesi, damgalanma hissi ile mücadele)’de bulunur.  Madde bağımlısı ebeveyn bulunuyorsa madde bağımlılığı danışmanlığı sunumu sağlanır.  Aile içi şiddet uygulayıcı olan baba/abi/anne ’ye öfke kontrol süreçleri ile ilgili danışmanlık hizmeti vererek şiddet konusunda aile bireylerinin yasal hakları;  maruz kalan bireye verilecek danışmanlık hizmeti ile yaşadığı şiddet olayını yorumlama ve uygun tepkiler geliştirmesi sağlanır.  Ailelerin geçimini sağlayabilecek iş edinmesi konusunda uygun kurslara kaydı ve uygun devlet/özel kurumlara yönlendirilmesi (sistemler arasında bağlantı kurulması) yapılır.  Ailenin şehir yaşamına uyumu konusunda danışmanlık hizmeti sunulması; bireylerin becerileri doğrultusunda bir kursa katılımı; ilgi ve beceriler doğrultusunda kendini geliştirmesi” şeklinde devam ederek vakayı bütüncül bir şekilde ‘sistem yaklaşımı’ içerisindedeğerlendirir. Sosyal hizmet uzmanının müdahalesi yalnızca terapi ve danışmanlık hizmeti desteğiyle sınırlı kalmayarak, vakayı ‘bütüncül’’ şekilde ele alıp aile sistemi içinde yer alan ve ailede yaşanan krizlerden etkilenen tüm bireyleri kapsamaktadır.

Sosyal bilimler alanında meslekler arasında kesin bir çizgi ile ayrım yapılması bazen zordur. Fakat sosyal hizmet mesleği/uzmanı ‘vaka yöneticisi’ rolü ile vakayı değerlendireceğinden, müdahale sürecinde hangi disiplinlerle çalışacağını ve hangi disiplinlerle işbirliği içerisinde vaka çalışmasını yürüteceğini de bilir. Bu nedenle sosyal hizmet mesleği ne psikolog gibi ne de sosyolog gibi bir meslek grubu değildir.

Tarih:GenelSosyal Hizmet